गोदाम बांधायचे आहे?

गोदाम बांधायचे आहे?

 त्यासाठी काही महत्त्वाच्या मुद्द्यांचा विचार करणे आवश्यक आहे
                                                                                                                                       - २८ मार्च २०२०

लॉजिस्टिक ही साखळी आहे जी निर्मात्याला ग्राहकांशी जोडते. एकूण लॉजिस्टिक खर्चापैकी गोदाम खर्च फक्त  १० ते ३४ % आहे, परंतु गोदाम हे वाहतुकीच्या विविध टप्प्यात आधारभूत केंद्र आहे.

गोदाम बांधकामाचे सध्याचे दृश्य

Warehouse under Construction

असंघटित गोदाम क्षेत्रातील गोदामांची संख्या संघटीत भारतीय गोदाम उद्योग आणि ग्रेड एच्या गोदामांच्या तुलनेत वाढत आहे, तरीही या उद्योगात अजूनही असंघटित उद्योगांचे वर्चस्व आहे. गोदामांची मागणी ही गुंतवणूकीची संधी म्हणून पाहिले जात आहे आणि बरेच लोक असंघटित बाजारपेठेत विशेषत: वर्ग २ ते ३ शहरांमध्ये गोदामे तयार करण्यासाठी गुंतवणूक करीत आहेत. तथापि लॉजिस्टिक तज्ञांच्या कमतरतेमुळे, बरेच नवीन गुंतवणूकदार गोदाम तयार करतात जे गोदामांची गुणवत्ता पूर्ण करीत नाहीत आणि गुंतवणूकीऐवजी तोटा बनतात. मागणी व पुरवठा घटकांमुळे ही कमी दर्जाची गोदामे पहिल्या काही वर्षात भाड्याने दिली जाऊ शकतात परंतु काही वर्षांत ती आसपासच्या नव्याने सुधारित गोदामांच्या तुलनेत निरर्थक ठरतात.

निधीअभावी अधिकाधिक असंघटित उद्योग ग्रेड ए गोदामाची गुणवत्ता पूर्ण करू शकणार नाहीत हे नाकारता येणार नाही, परंतु जर कोठार बांधताना खाली दिलेल्या मूलभूत पात्रतेची काळजी घेतली गेली तर ते गोदाम भाडेपट्टीवर दिले जाईल आणि चांगल्या किंमतीला. तसेच गुंतवणूकीचा परतावा दीर्घ मुदतीसाठी जास्त असेल.

सामान्य पात्रता

१. स्थान: गोदामाचे मूल्य निश्चित करण्यात स्थान हे एक महत्त्वाचे घटक आहे. त्या शहराच्या लॉजिस्टिक गरजेच्या आधारे परिसर सुरक्षित आणि कार्यक्षम असावा.
जर आपल्या शहरातील लॉजिस्टिक प्रामुख्याने ट्रान्झिट हब किंवा इतर शहरांना पुरवठा करण्यासाठी दुवे म्हणून काम करत असेल तर गोदामाचे स्थान महामार्गावर असले पाहिजे किंवा त्यामध्ये सुलभ प्रवेश असावा. वाहतुकीमुळे शहरे अनावश्यक वाहतुकीपासून वाचतील आणि वेळेची बचत होईल.
"कंपन्यांना शहरात अंतर्गत वितरणासाठी कोठारांची गरज भासल्यास वेअरहाऊसची ठिकाणे संपूर्ण शहराची पूर्तता करू शकतील अशी क्षेत्रे असावी."
दोन्ही प्रकरणांमध्ये हे लक्षात घेणे आवश्यक आहे की परिसरातील योग्य प्रवेश बिंदू आहेत आणि शहराच्या रहदारीने गर्दी केली नाही कारण हे आपल्या गोदामासाठी एक मोठे नकारात्मक ठरू शकते.
जर कोठार एखाद्या मॅन्युफॅक्चरिंग हब / सिटीसाठी असेल तर औद्योगिक झोन किंवा परवानगी असलेले क्षेत्र निवडा जेथे ग्राहक सहजपणे प्रदूषण प्रमाणपत्र आणि इतर परवाने मिळवू शकतात.

२. व्यावसायिक जमीन: गोदाम शेतजमीन किंवा निवासी भूखंडांवर नव्हे तर व्यावसायिक जागेवर बांधले जावे. नगरपालिका रेकॉर्ड, मालमत्ता कर पावती आणि वीज बिले क्रमाने असणे आवश्यक आहे. अर्थव्यवस्था अधिक औपचारिक होत आहे आणि सरकारी नियमांचे पालन करणार्‍या कंपन्या तुमची गोदामे भाडेपट्ट्यावर घेण्याची शक्यता आहे.

३.कामगार उपलब्धता: भारतीय गोदाम ऑपरेशन्स अजूनही श्रम केंद्रित आहेत. पूर्णवेळ आधारावर ते कमीतकमी कामगार कर्मचार्‍यांना कामावर ठेवतात आणि ऑपरेशनल गतिशीलतेमुळे प्रामुख्याने मागणी कामगारांवर अवलंबून असतात. मजुरांची सहज उपलब्धता असलेल्या क्षेत्रात कोठार बांधलेले आहे हे नेहमीच सुनिश्चित करा.

४.कनेक्टिव्हिटी: जेव्हा ग्राहक गोदाम भाडेपट्ट्यावर घेण्याची निवड करतात तेव्हा शहर, सार्वजनिक वाहतूक, रुग्णालये, रेल्वे स्थानके, विमानतळ यांच्याशी योग्य कनेक्टिव्हिटी असलेल्या गोदामाचे स्थान महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. गोदामांमधील दैनंदिन कामाची संख्या (पर्यवेक्षक, व्यवस्थापक, मजूर इ.) निवासी क्षेत्रातून कोठारात सहजपणे येऊ शकतील. सर्व कुरियर कंपन्यांसाठी स्थान सेवायोग्य असणे आवश्यक आहे कारण मुख्यत: ई-कॉमर्स व्यवसायासाठी कुरिअर लॉजिस्टिक्स ऑपरेशन्सचा एक महत्त्वाचा भाग आहे.

५.पार्किंगः बहुतेक गुंतवणूकदार बांधकाम क्षेत्रावर लक्ष केंद्रित करतात आणि मोकळ्या जागेचा संधी वाया घालवण्याचा विचार करतात. गोदाम आणि वाहतूक एकमेकांशी जोडल्या गेल्याने १० ते १५% क्षेत्र पार्किंग किंवा वाहनांच्या वाहतुकीसाठी दिले गेले आहे.

६ .वाहनांचा प्रवेशः लॉजिस्टिकमध्ये टाटा एस, आयशर, २०/४० फूट कंटेनर यासारख्या वाहनांची वारंवार फिरकत असते. गोदामात २०/४० फूट कंटेनर वाहनांसाठी हालचाली आणि जागेसाठी सुलभ प्रवेश असणे आवश्यक आहे. ग्राहकांना गोदाम भाडेपट्ट्यावर घेण्याचा निर्णय घेण्याकरिता हे महत्त्वपूर्ण घटक असू शकतात.

इतर काही महत्त्वपूर्ण पात्रता जे आपल्या गोडाऊनला भाड्याने देण्याच्या संभाव्य शक्यतांसाठी उत्प्रेरक म्हणून काम करू शकतात

अ) प्रसाधनगृहे: लहान गोदामांसाठी कमीतकमी एक शौचालय आणि मोठ्या गोदामांमधील कर्मचारी व कामगारांसाठी स्वतंत्र शौचालय.

ब) कामगारांसाठी विश्रांती कक्ष, संरक्षक कक्ष, कार्यालय कक्ष, मोठ्या गोदामांसाठी संप्रेषण कक्ष, वीज बॅक अप.


तांत्रिक माहिती

Godown Specification

अ) गोदाम उंची: गोदामांच्या जागेचे ऑप्टिमायझेशन हे गोदाम ऑपरेशनच्या फायद्यांमध्ये मुख्य घटक आहे. रॅकिंग सिस्टम स्थापित करून किंवा शक्य स्तरावर वस्तू स्टॅक करून गोदाम उंची एक महत्वाची भूमिका निभावते. मध्यम आकाराच्या गोदामांसाठी शिफारस केलेली उंची किमान ३० फूट आहे.


Team Godamwale

https://godamwale.com/